12 Maddelik Çerçeve Yasa 468 Oyla Meclis'ten Geçti

"Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.

Meclis'te Çerçeve Yasa kabul edildi... 562 oy kullanıldı: 468 kabul oyu 94 ret oyu verildi

Çerçeve yasa, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan açık oylamada 468 evet, 88 hayır ve 6 çekimser oyla kabul edildi. 562 milletvekilinin oy kullandığı tarihi oturumda, yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından çerçeve yasa Meclis’ten geçti.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Genel Başkanvekili Efkan Ala, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, TİP Genel Başkanı Erkan Baş da oylamaya katılarak oy kullandı.

Türkiye’nin uzun süredir yakından takip ettiği süreçte önemli bir aşama daha geride bırakıldı.

TBMM Genel Kurulu’nda görüşmeleri tamamlanan düzenlemenin tümü milletvekillerinin oyuna sunuldu.

Yapılan oylamada 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oy çıktı. Böylece teklif TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek kanunlaştı.

Meclis’ten güçlü destek

Oylama sonuçları, düzenlemenin Meclis’te geniş bir destekle kabul edildiğini ortaya koydu. Farklı siyasi partilerden milletvekillerinin destek verdiği düzenlemeye karşı çıkan milletvekilleri de ret oyu kullandı.

Yasa ile birlikte silahların tamamen devreden çıkarılması, toplumsal barışın güçlendirilmesi ve sürecin hukuki zemininin oluşturulmasına ilişkin yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.

“Terörsüz Türkiye” Yasası Meclis’ten Geçti: İşte Yeni Dönemin Ayrıntıları

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”, PKK/KCK’nın silah bırakması ve feshi şartına bağlı olarak soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazına ilişkin yeni düzenlemeler getiriyor.

Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” veya “Süreç Yasası” olarak anılan 12 maddelik düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan oylamanın ardından kabul edilerek yasalaştı.

Oylamaya siyasi partilerin genel başkanları ve üst düzey yöneticileri de katıldı.

Silah bırakma ve fesih şartı

Kanunun uygulanabilmesi için PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu durumun MGK tarafından teyit edilerek kararın Resmî Gazete’de yayımlanması öngörülüyor.

Düzenlemeyle kapsam dahilindeki bazı soruşturma ve kovuşturmaların suçun niteliğine göre 5 veya 10 yıl ertelenebilmesinin önü açılıyor. Kesinleşmiş bazı hapis cezalarının infazı için de benzer erteleme hükümleri getiriliyor. Kasten öldürme başta olmak üzere kanunda belirtilen bazı ağır suçlar ise kapsam dışında tutuluyor.

Erteleme döneminde yeniden terör suçu işleyenler düzenlemenin sağladığı imkânlardan yararlanamayacak.

Süreci özel kurul takip edecek

Kanunun uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında; ilgili bakanlar, MİT Başkanı ve diğer üst düzey yetkililerin yer alacağı bir kurul oluşturulacak. TBMM bünyesinde de süreci takip edecek İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.

Kanundan yararlanmak isteyenlere, gerekli MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 aylık başvuru süresi tanınacak.

Düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.

Gözler uygulama sürecinde

Meclis aşamasının tamamlanmasının ardından gözler bundan sonra atılacak adımlara çevrildi.

Türkiye’nin uzun yıllardır yaşadığı çatışmaların sona erdirilmesi ve kalıcı toplumsal barışın sağlanması açısından önemli olduğu belirtilen düzenlemenin uygulama süreci yakından takip edilecek.

468 kabul, 88 ret, 6 çekimser… Meclis kararını verdi. Süreç Yasası kabul edilerek kanunlaştı.

TBMM Genel Kurulu, 'Terörsüz Türkiye' sürecinin hukuki ayağı açısından kritik bir oturuma sahne oldu. Süreç kapsamında hazırlanan 12 maddelik “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, Genel Kurul’da siyasi parti grupları adına yapılan konuşmaların ardından oylamaya sunuldu. 562 milletvekilinin katıldığı oylamada teklif, 468 evet, 88 hayır ve 6 çekimser oyla kabul edildi.

GÖRÜŞMELER 12 SAAT SÜRDÜ

Yaklaşık bir yıllık komisyon çalışmasının ardından Genel Kurul gündemine gelen teklifin görüşmeleri yaklaşık 12 saat sürdü. Süreç boyunca komisyon bünyesinde çok sayıda toplantı gerçekleştirilirken, 140’a yakın kişi dinlendi. Genel Kurul’daki görüşmelerde ise siyasi partiler, teklifin Türkiye’nin geleceği açısından taşıdığı anlamı farklı başlıklar üzerinden değerlendirdi.

GÜLER: “GERÇEK MANADA BİR TÜRKİYE MODELİDİR”

AK Parti Grup Başkanı ve Sivas Milletvekili Abdullah Güler, teklifin temel amacının Türkiye’de silah ve şiddetin siyasi ve toplumsal sorunların çözümünde bir daha kullanılmamasını sağlamak olduğunu söyledi. Güler, “Bu kanun, her yönüyle Terörsüz Türkiye hedefi noktasında gerçek manada bir Türkiye modelidir” dedi. Sürecin Türkiye’nin ekonomik ve sosyal açıdan ağır bedeller ödemesine neden olan şiddet ortamının sona erdirilmesine yönelik olduğunu belirten Güler, “Biz Türkiye’de, bu topraklarda bir daha silahın, şiddetin asla konuşulmamasını; bir daha bu topraklarda silah ve şiddet üzerinden bir meselenin ağır ekonomik ve sosyal sonuçlarla beraber yaşanmamasını istiyoruz” ifadelerini kullandı. Güler, sürecin yürütülmesinde eksik ve yanlışların bulunabileceğini de belirterek, çözüm için tüm imkânlarla çalıştıklarını kaydetti.

ÖZEL: “MİLLETİN BARIŞ HAKKINA ENGEL OLMAYACAĞIZ"

Yeni Parti Grubu adına konuşan Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Kürt meselesinin yalnızca güvenlik ve terör başlığına indirgenemeyeceğini belirterek eşit yurttaşlık, demokratik temsil, hukukun üstünlüğü ve toplumsal barış vurgusu yaptı. Teklifte demokratikleşme başlıklarının eksik kaldığını belirten Özel, buna rağmen kendisinin ve olarak yasaya destek vereceklerini açıkladı. Özel, “Bu yasaya ‘hayır’ deme hakkına en çok biz sahibiz. Ama bu hakkı milletin barış hakkının önüne koymayacağız” dedi. Komisyon çalışmalarında masadan kalkmadıklarını belirten Özel, teklifin yalnızca siyasi bir aktörün değil, Türkiye’nin barış ve kalkınma beklentilerinin tartışıldığı bir zemin olduğunu söyledi. Özel, kendisinin ve parti yöneticilerinin teklife “evet” oyu vereceğini bildirdi.

BAKIRHAN: “VATAN ORTAK, GELECEK ORTAKTIR”

DEM Parti Grubu adına konuşan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ise teklifin Türkiye’nin bütünlüğünü ve ortak geleceğini güçlendireceğini savunarak destek verdi. Barışın bir müsabaka olmadığını belirten Bakırhan, sürecin Türk vatandaşlarından herhangi bir şey eksiltmeyeceğini, aksine Türkiye’nin refahını artıracağını söyledi. “Ülkenin bütünlüğü ve değerleri asla müzakere konusu değildir” diyen Bakırhan, “Kürtler ayrılmak isteseydi bu Meclis’in çatısı altında olmazdık. Biz buradayız çünkü vatan ortak, gelecek ortaktır” ifadelerini kullandı. Kürt halkına da seslenen Bakırhan, sürecin kimliğin eritilmesi değil, varlığın hukukla buluşması anlamına geldiğini belirterek, “Kürtler örgütlü bir halktır; ne kanar ne de kandırılır” dedi.

YILDIZ: “YÜREĞİMİZLE, GÖNLÜMÜZLE TERÖRSÜZ TÜRKİYE’NİN YANINDAYIZ”

MHP Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, teklifin Türkiye’nin milli birliğini, milli kimliğini ve ortak geleceğini güçlendirmeye yönelik olduğunu belirterek destek verdi. Yıldız, “Yüreğimizle, gönlümüzle Terörsüz Türkiye’nin yanındayız” dedi.

Teklifin af niteliğinde olmadığını özellikle vurgulayan Yıldız, düzenlemenin mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldırmadığını, suçların hukuki niteliğini veya ceza sorumluluğunu değiştirmediğini söyledi. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkumiyetlerin bütün sonuçlarıyla geçerliliğini koruduğunu belirten Yıldız, teklifin “özel af” olarak nitelendirilmesine de karşı çıktı.

ALP: “HALKIMIZ MÜSTERİH OLSUN, TÜRKİYE KAZANACAKTIR”

CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp ise CHP Grubu adına yaptığı konuşmada, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda belirlenen hedeflerin devlet politikası niteliğinde olduğunu belirterek bu politikaya destek vereceklerini söyledi. Alp, örgütün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının tespit ve teyit edilmesini demokratikleşme adımlarının başlangıç noktası olarak değerlendirdi. 2015’teki sürecin aksine silahların en başta bırakılmasının yeni sürecin önemli bir farkı olduğunu ifade eden Alp, “Silahların devreden çıkarılması, güvenli bir siyasal ortamın oluşması için atılması gereken ilk adımdır” dedi. Alp, “Bu yasada bir teslimiyet veya mağlubiyet yoktur. Barış, onurlu bir barıştır. Herkes kazanacaktır, halkımız müsterih olsun, Türkiye kazanacaktır” ifadelerini kullandı.

SALICI: “ARTIK DEMOKRATİKLEŞME ZAMANIDIR”

CHP grubu adına konuşan CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı da teklifin kabulünün ardından Türkiye’nin demokratikleşme gündemine yönelmesi gerektiğini ifade etti. Silahların susmasının önemli olduğunu ancak bunun tek başına yeterli olmadığını belirten Salıcı, terör gerekçesiyle demokrasinin sınırlandırılmasına yönelik anlayışın sona ermesi gerektiğini söyledi. Salıcı, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uyulması, kayyum uygulamalarına son verilmesi ve bireysel özgürlüklerin güvence altına alınması çağrısında bulundu. “Türk, Kürt, Arap kardeştir” vurgusu yapan Salıcı, güvenliğin demokrasiyle, devletin yurttaşla ve cumhuriyetin özgürlüklerle güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

DERVİŞOĞLU: “BU NEYİN AÇILIMI?”

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise çerçeve yasa teklifine karşı çıkarak eleştirilerini teklifin hazırlanış süreci ve içeriği üzerinden yöneltti. Dervişoğlu, teklifin PKK elebaşı Abdullah Öcalan'ın' onayından geçtiğini ve Türk milletinden gizlendiğini iddia ederek Meclis’in süreçte yalnızca bir “tescil makamı” konumuna indirgenmemesi gerektiğini söyledi.Teklifin vatandaşların günlük ekonomik ve sosyal sorunlarına çözüm getirmediğini ileri süren Dervişoğlu, Diyarbakır, Van, Batman, Hakkari, Şırnak, Bingöl, Bitlis ve Siirt gibi illerde yaşayan vatandaşlara teklifin iş veya ekonomik refah sağlayıp sağlamadığını sordu. Dervişoğlu, “Neyin açılımı bu, hiç kendinize sordunuz mu?” sözleriyle düzenlemeye yönelik itirazını dile getirdi.

EKMEN: “MÜZAKERE ALANI MİLLETİN MECLİSİDİR”

YENİ YOL Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen ise çerçeve yasa teklifine destek verirken, "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının hak ve özgürlükleri veya Türkiye Cumhuriyeti devletinin yapısal dönüşümünün müzakere alanı Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin komisyon salonlarıdır, Genel Kuruldur, siyasettir, milletin Meclisidir” dedi. Ekmen ayrıca MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısını, DEM Parti heyetinin yaklaşımını, devlet kurumlarının tutumunu ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sürece yönelik rolünü, sürecin başarı ihtimalini güçlendiren unsurlar arasında gösterdi.

468 EVETLE KABUL EDİLDİ

Siyasi parti grupları adına yapılan konuşmaların ardından 12 maddelik “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” açık oylamaya sunuldu.

562 milletvekilinin oy kullandığı oylamada 468 milletvekili “evet”, 88 milletvekili “hayır”, 6 milletvekili ise “çekimser” oy kullandı.

MECLİS UZATMA KARARI ALMIŞTI

TBMM, 1 Ekim 2025’de başladığı ve 1 Temmuz’dan itibaren ise uzatma kararı aldığı yasama yılının sonuna geldi. Genel kurulun 16 Haziran’daki birleşiminde TBMM’nin çalışmalarına devam etmesine karar verilmişti.